330.000 αλκοολικοί στην Ελλάδα: Το  θέμα ταμπού που έχει εξελιχθεί σε σιωπηλή επιδημία.

0
260

Το βλέμμα είναι κενό, τα χέρια τρέμουν, τον ρωτάνε πως τον λένε, εάν είναι μέρα ή νύχτα, που βρίσκεται και τους κοιτάει με τα άδεια κίτρινα θολά μάτια του, χωρίς να ανταποκρίνεται. Οι συγγενείς δίπλα κλαίνε, δεν αναγνωρίζουν τον άνθρωπο που μέχρι πριν από λίγες ημέρες συζητούσαν για τη δουλειά, για τα παιδιά στο σχολείο, για το ταξίδι στο χωριό. Είναι ένας άλλος άνθρωπος, χαμένος σε ένα κόσμο άγνωστο, που  τρομάζει. Και όμως όλοι γνώριζαν, όλοι τον είχαν δει να οδηγεί μεθυσμένος, να μυρίζει η ανάσα του αλκοόλ το πρωί στο γραφείο, να απουσιάζει για μεγάλα διαστήματα με αναρρωτική άδεια. Όλοι γνώριζαν, η οικογένεια, οι φίλοι, όμως δεν μίλαγαν. Δεν τολμούσαν ούτε τη λέξη αλκοολικός να πουν…γιατί είναι ταμπού!

Και τώρα; Τώρα είναι μόνοι τους στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Αιγινήτειου Ψυχιατρικού Νοσοκομείου και ακούνε τους νευρολόγους να τους ρωτούν επίμονα, με σταθερή φωνή: «Πόσα χρόνια πίνει;»…Σιωπή…

«Τα τελευταία χρόνια» ψελλίζουν οι συγγενείς και οι νευρολόγοι με αυστηρό ύφος απαντούν: « Έχει κάνει πολύ μεγάλη προσπάθεια, για τουλάχιστον 20 χρόνια για να καταφέρει να κάνει τέτοια ζημιά στον εγκέφαλό του. Αυτή η κατάσταση δεν συμβαίνει μέσα σε λίγα χρόνια».

Οι συγγενείς σκύβουν το κεφάλι, ξέρουν ότι οι γιατροί έχουν δίκιο, απλά δεν το παραδέχονται. Δεν μπορούν να δεχτούν  ότι ο πατέρας, ο αδελφός, ο γιος, η κόρη, η μάνα, η αδελφή που είχε κατάθλιψη, που ήταν νευρική ή που είχε αλλάξει χαρακτήρα σιγά σιγά και είχε μεταλλαχθεί σ΄ ένα βίαιο και οξύθυμο άνθρωπο, είναι αλκοολικός πολλά χρόνια τώρα και έπρεπε να μπει σε κέντρο αποτοξίνωσης.

Το πρόβλημα του αλκοολισμού στη χώρα μας είναι τεράστιο, ιδιαίτερα στην επαρχία, που εξακολουθεί να είναι …ταμπού. Αγγίζει όλες τις ηλικίες από τους 18χρονους έως τις πλέον παραγωγικές ηλικίες και φυσικά τους ανθρώπους άνω των 65 ετών.

Το γεγονός ότι μένει για δεκαετίες κρυμμένο πίσω από τις ερμητικά κλειστές πόρτες και τα καλοσιδερωμένα πουκάμισα, απλά επιτείνει το πρόβλημα.

Η τραγωδία κορυφώνεται όταν αποφασίσουν οι συγγενείς να ζητήσουν βοήθεια από τους ειδικούς. Τότε ανακαλύπτουν ότι είναι εξαιρετικά λίγες οι δομές απεξαρτήσεις στα ψυχιατρικά νοσοκομεία, γεγονός που  επιδεινώνει το πρόβλημα του αλκοολισμού στη χώρα μας, που πλέον έχει εξελιχθεί σε μια σιωπηλή επιδημία.

Η ύπουλη εξάρτηση που οδηγεί σε αργό και επώδυνο θάνατο.

Ο εθισμός στο αλκοόλ είναι μια από τις πιο σοβαρές και ύπουλες εξαρτήσεις, που οδηγεί σε αργό και επώδυνο θάνατο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ( ΠΟΥ) το 2016  πεθάναν  2.8 εκατομμύρια άνθρωποι σ΄ όλο τον κόσμο, από την κατάχρηση αλκοόλ. Η βαριά κατανάλωση οινοπνεύματος συνδέεται με περισσότερες από 200 διαφορετικές διαταραχές και 60 παθήσεις, ακόμα και με καρκίνους. Και όταν λέμε βαριά κατανάλωση εννοούμε  την εξάρτηση δηλαδή πάνω από τέσσερα ποτά την ήμερα για τις γυναίκες και πάνω από έξι ποτά για τους άνδρες.

Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι οι αλκοολικοί κινδυνεύουν να χάσουν τη ζωή τους από κύρωση του ήπατος και εμφράγματα. Όμως το αλκοόλ καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα ή απλά «καίει τον εγκέφαλο» και προκαλεί ηπατική εγκεφαλοπάθεια,  πρώιμη άνοια αλλά και βαριά κατάθλιψη έως και αυτοκτονία.

Η  Ευρωπαϊκή Ένωση κατέχει την πρώτη θέση στην εξάρτηση από το αλκοόλ. Υπάρχουν 11.000.000 αλκοολικοί εκ των οποίων  το 5,2% των ανδρών και το 1,5% των γυναικών.

«Στην Ελλάδα υπάρχουν 330.000 ασθενείς εξαρτημένοι από το αλκοόλ. Δυστυχώς μόνο το 8% θεραπεύονται γιατί υπάρχει ένα τεράστιο κενό στην αναγνώριση της εξάρτησης, στη διάγνωση και στη δέσμευση του ασθενούς στη θεραπεία» είπε στο www.ygeia50plus.gr  ο Ψυχίατρος Θωμάς Παπαρρηγόπουλος, καθηγητής στην 1η Ψυχιατρική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο. H απεξάρτηση από το οινόπνευμα είναι δυσκολότερη από ότι η απεξάρτηση από τα ναρκωτικά και το στερητικό σύνδρομο από αλκοόλ μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο.

«Στην Ελλάδα τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι δεν προκύπτει αύξηση της κατανάλωσης οινοπνεύματος, όμως στα στοιχεία αυτά δεν καταγράφονται τα στοιχεία της σπιτικής παραγωγής αλκοόλ που όπως φαίνεται λόγω της οικονομικής κρίσης έχει αυξηθεί» όπως ανέφερε ο κ. Παπαρρηγόπουλος στην ομιλία του στο 45 ετήσιο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ιατρικής Εταιρίας Αθηνών που έγινε στις 15-18 Μαΐου στην Αθήνα.

Αλκοόλ σημαίνει κατάθλιψη και το αντίστροφο.

Το 20% -30% των ασθενών με συνήθη ψυχιατρικά νοσήματα είναι εξαρτημένοι από το αλκοόλ. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι 31% πάσχουν από αγχώδεις διαταραχές εκ των όποιων το 21 % παρουσιάζουν συνοσηρότητα με εξάρτηση από το αλκοόλ.

Επίσης το 17% πάσχει από μείζων καταθλιπτική διαταραχή εκ των οποίων το 26% είναι εξαρτημένο από αλκοόλ ενώ το 21% με διαταραχές στη διάθεση έχει συνοσηρότητα 26% με εξάρτηση από αλκοόλ. Το 12% που πάσχουν από φοβίες έχουν 24% συνοσηρότητα με αλκοόλ. «Οι ασθενείς με εξάρτηση από το αλκοόλ έχουν 2,5 φορές υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν άλλη ψυχιατρική διαταραχή. Μέχρι και το 80% των αλκοολικών αναφέρουν συμπτώματα καταθλιπτικής διαταραχής. Ψυχιατρικές διαταραχές και κατάχρηση οινοπνεύματος είναι συγκοινωνούντα  δοχεία» μας είπε ο κ. Παπαρρηγόπουλος.

Το αλκοόλ ευθύνεται για τα τροχαία ατυχήματα, τις αυτοκτονίες και την ενδοοικογενειακή βια, γιατί μεταλλάσσει τον άνθρωπο σε ένα επικίνδυνο βίαιο, ζηλόφθονο ή καταθλιπτικό …ξένο.

Έρευνα σοκ στην Ελλάδα: Το 15,4% των μαθητών ήταν συνεπιβάτες σε όχημα με οδηγό υπό την επήρεια αλκοόλ!

Στη χώρα μας, από το 2004 έως και 2015, η εβδομαδιαία κατανάλωση αλκοόλ αυξήθηκε από το 32% στο 44% και τα επεισόδια μέθης από 12,9% στο 20,1% ! Συγκεκριμένα κρασί 42%, μπίρα 28,8%, τσίπουρο 18,8%.

Να σημειωθεί ότι το 1/3 των χρηστών αναφέρουν κατανάλωση οικιακής παράγωγης αλκοόλ.

Τα παραπάνω στοιχεία-σοκ αποκαλύπτει η έρευνα Rarha project που πραγματοποιήθηκε 2014-2016 σε 30 χώρες της Ε.Ε μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η έρευνα έγινε σε 1500 άτομα στη χώρα μας ηλικίας από 18-64 ετών με τηλεφωνικές συνεντεύξεις.

Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσίασε στην ομιλία του στο 45ο ετήσιο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ιατρικής Εταιρίας Αθηνών που  ο Ψυχίατρος Ελευθέριος Μέλλος, υπεύθυνος στο πρόγραμμα «Αθήνα», στο Αιγινητείο Νοσοκομείο και στον ΟΚΑΝΑ. Στις ηλικίες 18-64 ετών ένας στους δυο (44%) πίνει σε εβδομαδιαία βάση και ένας στους δέκα (10,5%) σε καθημερινή. Υπερβολική κατανάλωση, δηλαδή πάνω από έξι ποτά, τουλάχιστον μια φορά το μήνα, κάνει το 7,3% των Ελλήνων ενώ στους νεότερους (18 -34 ετών ) το 11,5%. Το 20,1% μεθάει τουλάχιστον μια φορά το χρόνο ενώ στους νεότερους (18-34 ετών) το 41%!

Στο μαθητικό πληθυσμό, τα πράγματα είναι δυσοίωνα. Ένας στους δέκα μαθητές στην Ελλάδα (9,9%) αναφέρει υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (άνω των πέντε ποτών στη σειρά) τουλάχιστον τρεις φόρες το μήνα. Το 6,2% των μαθητών αναφέρει ότι μέθυσαν τουλάχιστον τρεις φόρες το χρόνο ενώ το 9,7% των μαθητών αναφέρουν ότι τον τελευταίο χρόνο οδήγησαν ( σκούτερ, αυτοκίνητο, μηχανή κλπ) μεθυσμένοι. Το 0.9% ενεπλάκησαν σε τροχαίο και το  15,4% ήταν συνεπιβάτες σε όχημα με οδηγό υπό την επήρεια αλκοόλ!

Αντιμετώπιση -μέτρα

 Σύμφωνα τον Ψυχίατρο Ελευθέριος Μέλλος, υπεύθυνος στο πρόγραμμα «Αθήνα»,  είναι επείγουσα ανάγκη η Πολιτεία να λάβει επιτέλους μέτρα κατά του αλκοολισμού στη χώρα μας, όπως ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών, εφαρμογή του νόμου για την κατανάλωση αλκοόλ στους ανηλίκους, να υπάρχουν προειδοποιήσεις για τους κίνδυνους στις συσκευασίες ποτών, να γίνεται καταγραφή των επιπτώσεων στην υγειά.

Όσον αφορά στη θεραπεία πρέπει άμεσα να αναπτυχθούν εξειδικευμένες δομές απεξάρτησης από το αλκοόλ, να αναπτυχθούν θεραπευτικά προγράμματα και προγράμματα πρόληψης σε όλη τη χώρα και φυσικά να υπάρχει συνεργασία της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με τις Ψυχιατρικές δομές, ηπατολογικά ιατρεία κλπ.