Νέα έρευνα: «Πάρτι» κάνουν οι νοσοκομειακές λοιμώξεις λόγω … άγνοιας των υγειονομικών

0
139

Σκεφτείτε ένα γιατρό ή ένα νοσηλευτή να πηγαίνει από ασθενή σε ασθενή χωρίς να αλλάζει τα γάντια που φοράει. Η πεποίθηση του,  ότι τα γάντια τον προστατεύουν από τα μικρόβια των νοσηλευομένων είναι μέγα λάθος καθώς ο ίδιος, άθελα του,μεταφέρει από τον ένα ασθενή στον άλλο ιούς και βακτήρια, με συνέπεια να συμβάλλει στην αύξηση των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων, με μοιραία αποτελέσματα για πολλούς νοσηλευόμενους αλλά και υγειονομικούς.

Η έλλειψη πόρων, γνώσεων, κατάλληλης κουλτούρας και βούλησης, φαίνεται να είναι οι αίτιες που εμποδίζουν την εφαρμογή απλών μέτρων πρόληψης και ελέγχου των λοιμώξεων, που βρίθουν στα θεραπευτήρια της χώρας, σύμφωνα με τα αποτελέσματα νέας έρευνας σε τρία παιδιατρικά νοσοκομεία στην Αθήνα. Την μελέτη πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβανία σε συνεργασία με ομάδα επιστημόνων από το Κέντρο Κλινικής Επιδημιολογίας και Έκβασης Νοσημάτων (CLEO www.cleoresearch.org) στην Ελλάδα.

Η έλλειψη προσωπικού αλλά και η κακή νοοτροπία των υγειονομικών,  ίσως εξηγεί το γεγονός ότι  περίπου ένας στους δέκα νοσηλευόμενους ασθενείς (~9%) στην Ελλάδα προσβάλλεται από νοσοκομειακές λοιμώξεις (ΝΛ), σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Λοιμώξεων (ECDC). Το συγκεκριμένο ποσοστό κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών της Ευρώπης με τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης ΝΛ, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος δεν ξεπερνά το 6%.

Μάλιστα το ποσοστό εμφάνισης των ΝΛ είναι δραματικά υψηλότερο στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, όπου αγγίζει το 30%!

Οι επιπτώσεις των ΝΛ τόσο  ασθενείς όσο και στο σύστημα υγείας είναι σημαντικές, καθώς παρατείνουν την παραμονή των ασθενών στο νοσοκομείο, ενώ αυξάνουν εντυπωσιακά το κόστος νοσηλείας αλλά και τα ποσοστά θνητότητας.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, περισσότερες από το 50% των ΝΛ μπορούν να αποφευχθούν με την εφαρμογή απλών και χαμηλού κόστους παρεμβάσεων, που αποσκοπούν στην αύξηση της συμμόρφωσης του ιατρό-νοσηλευτικού προσωπικού με πρακτικές πρόληψης.

Η έρευνα

Για να βελτιστοποιηθεί η εφαρμογή των παρεμβάσεων πρόληψης, είναι απαραίτητη η κατανόηση των αντιλήψεων των επαγγελματιών υγείας σχετικά με τα εμπόδια στην πρόληψη των ΝΛ. Με αυτή την κατεύθυνση, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια σε συνεργασία με ομάδα επιστημόνων από το Κέντρο Κλινικής Επιδημιολογίας και Έκβασης Νοσημάτων (CLEO www.cleoresearch.org) πραγματοποίησαν πρόσφατα μία ποιοτική μελέτη σε τρία παιδιατρικά νοσοκομεία στην Αθήνα.

Στη μελέτη συμμετείχαν 37 επαγγελματίες υγείας (γιατροί και νοσηλευτές που εργάζονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας νεογνών και παίδων καθώς και στις επιτροπές (ΝΛ), με σκοπό να μελετηθούν οι αντιλήψεις αυτών, σχετικά με τα εμπόδια για την πρόληψη των ΝΛ. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Journal of Hospital Infection».

Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων στη μελέτη φαίνεται πως θεωρεί ότι οι ΝΛ αντανακλούν την ποιότητα της φροντίδας που λαμβάνουν οι ασθενείς. Σε ό,τι αφορά τα εμπόδια στην πρόληψη των ΝΛ, φαίνεται ότι αυτά κατατάσσονται σε τέσσερις θεματικές ομάδες: έλλειψη πόρων, γνώσεων, κατάλληλης κουλτούρας και βούλησης (ή λάθος ιεράρχηση προτεραιοτήτων).

Πιο συγκεκριμένα, οι ερωτηθέντες εκτίμησαν ότι οι ελλείψεις σε νοσηλευτικό προσωπικό αποτελούν έναν μείζονα λόγο μετάδοσης των ΝΛ, εξαιτίας του αυξημένου φόρτου εργασίας, που οδηγεί σε παραλείψεις στην ορθή εφαρμογή των πρακτικών πρόληψης των ΝΛ. Σε αυτό προστίθεται και η έλλειψη φυσικών χώρων για τη σωστή απομόνωση των μολυσμένων ασθενών, ως εμπόδιο για την πρόληψη των ΝΛ.

Επιπλέον, τονίστηκε η έλλειψη συστηματικής εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας σε θέματα πρόληψης και ελέγχου των ΝΛ, η οποία αρχίζει από τα προπτυχιακά κιόλας έτη. Ανέφεραν ότι η εκπαίδευση γίνεται με έναν γενικό και αόριστο τρόπο και παρατηρούν την ύπαρξη ελλείμματος γνώσεων, όπως για παράδειγμα η αντίληψη ότι η υγιεινή των χεριών είναι μέσο προστασίας του εαυτού τους και όχι των ασθενών.

Επιπρόσθετα, οι επαγγελματίες υγείας ανέδειξαν την κουλτούρα ως εμπόδιο στην αλλαγή των εγκατεστημένων/υπαρχουσών (;) πρακτικών. Τόνισαν ότι η ιεραρχία είναι ένα εμπόδιο στον έλεγχο και την βελτίωση των συναδέλφων τους σε ότι αφορά σε ελλείμματα στην πρακτική της υγιεινής των χεριών. Συγκεκριμένα, ανέφεραν ότι ποτέ ένας νοσηλευτής δεν θα επισήμαινε σε ένα γιατρό ή ένας νεότερος σε έναν αρχαιότερο επαγγελματία υγείας ότι ακολουθεί λάθος πρακτικές. Επιπλέον, οι ερωτηθέντες ανέφεραν ότι θεωρούν πως ο «ελληνικός τρόπος» λειτουργίας δεν είναι η πρόληψη αλλά η αντιμετώπιση του προβλήματος μετά την εμφάνιση του.

Ακόμα, οι επαγγελματίες υγείας τόνισαν ότι νιώθουν πως η πρόληψη των λοιμώξεων δεν αποτελεί προτεραιότητα ούτε εθνικά ούτε τοπικά (στα εκάστοτε νοσοκομεία), γι’ αυτό άλλωστε  και οι δομές για τον έλεγχο των λοιμώξεων, τόσο στο κάθε νοσοκομείο όσο και σε εθνικό επίπεδο, είναι ανεπαρκώς ανεπτυγμένες.