Τι είναι τα λειτουργικά τρόφιμα και ποια τα οφέλη τους στον οργανισμό;

0
46

Γράφει η Πηνελόπη Λαγουρού , Διαιτολόγος – Διατροφολόγος (Τήνος)

Ο όρος «λειτουργικά τρόφιμα» μπορεί να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνει ένα πολύ ευρύ φάσμα προϊόντων, που κυμαίνονται από τρόφιμα που παράγονται γύρω από ένα συγκεκριμένο λειτουργικό συστατικό (π.χ. εμπλουτισμένο με φολικό οξύ ψωμί ή δημητριακά για πρωινό, λιπαρά οξέα ωμέγα 3 από ψάρια που προστίθενται στο ψωμί).

Ο όρος «λειτουργικό» χρησιμοποιείται μερικές φορές για να περιγράψει τρόφιμα και ποτά που εμπλουτίζονται με συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά ή ουσίες που έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν θετικά την υγεία πάνω από τη βασική διατροφική τους αξία. Τα λειτουργικά τρόφιμα είναι συνήθως παρόμοια με τα τρόφιμα που καταναλώνονται ως μέρος της συνηθισμένης διατροφής μας, π.χ. γιαούρτι, ποτά, ψωμί.

Με άλλα λόγια, τα τρόφιμα που περιέχουν αυτά τα συστατικά (λειτουργικά τρόφιμα) είναι τρόφιμα που έχουν ιδιότητες προαγωγής της υγείας πέρα ​​από τη θρεπτική τους αξία.

Πότε εμφανίστηκε ο ορισμός «λειτουργικά τρόφιμα»;

Τα περισσότερα τρόφιμα είναι λειτουργικά. Η τροφή μπορεί να παρέχει πρωτεΐνες για την αποκατάσταση των μυών, υδατάνθρακες για ενέργεια ή βιταμίνες και μέταλλα για τη λειτουργία των κυττάρων. Αλλά στη δεκαετία του 1980, η ιαπωνική κυβέρνηση δημιούργησε μια κατηγορία «λειτουργικών τροφίμων» που περιελάμβανε πρόσθετα οφέλη για την υγεία πέρα από αυτά που καλύπτονται από τη βασική διατροφή.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων, ή η FDA, ρυθμίζει λειτουργικά τρόφιμα και ισχυρισμούς ετικετών που εμφανίζονται σε τρόφιμα και ποτά. Παραδείγματα ισχυρισμών περιλαμβάνουν ενέργειες που προωθούν το ρόλο των διαιτητικών ινών για την υγεία της καρδιάς ή διαφημίσεις ότι ένα προϊόν είναι «ελαφρύ» ή έχει μειωμένη περιεκτικότητα σε νάτριο ή λίπος.

Για παράδειγμα, ένα τρόφιμο μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι «χαμηλά λιπαρά» εάν περιέχει λιγότερο από 3g λίπους ανά 100 g (για στερεά προϊόντα διατροφής) ή λιγότερο από 1,5 g λίπους ανά 100 ml (για υγρά προϊόντα).

Σπουδαιότητα των λειτουργικών τροφίμων

Οι ευεργετικές επιδράσεις από διαφορά λειτουργικά τρόφιμα ωφελούν :

-Το Καρδιαγγειακό σύστημα

-Το Πεπτικό σύστημα

-Το Ανοσοποιητικό σύστημα

-Το Μυοσκελετικό σύστημα

-Ρύθμιση του βάρους

-Πνευματική-γνωστική λειτουργία

Συγκεκριμένα παραδείγματα λειτουργικών τροφίμων  

Μαργαρίνες με φυτικές στερόλες και στανόλες.

Οι φυτικές στερόλες και στανόλες είναι φυσικά συστατικά ορισμένων φυτικών τροφών, κυρίως των φρούτων και των λαχανικών. Η χημική τους δομή μοιάζει με αυτήν της χοληστερίνης, η οποία, ενώ έχει ουσιαστικό ρόλο στην καλή λειτουργία του οργανισμού, όταν βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα στο αίμα, αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοπαθειών, εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Η ομοιότητα των φυτικών στερολών και στανολών με τη χοληστερίνη τούς επιτρέπει να καταλαμβάνουν τη θέση της χοληστερίνης, με αποτέλεσμα να μειώνεται σε ένα βαθμό η απορρόφησή της και η αύξηση των επιπέδων της στο αίμα.

Ψωμί και αυγά με ω-3 λιπαρά οξέα.

Τα ω-3 λιπαρά οξέα, που βρίσκονται σε μεγάλη ποσότητα στα λιπαρά ψάρια (π.χ. σολομός, τόνος, σαρδέλες) και στους ξηρούς καρπούς (π.χ. καρύδια), συντελούν στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και φαίνεται ότι προστατεύουν από καρδιοπάθειες, ενώ διερευνάται ο ρόλος τους σε χρόνιες παθήσεις (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα, ψωρίαση, καρκίνος).

Η βιομηχανία κατάφερε να εμπλουτίσει το ψωμί με ω-3 λιπαρά οξέα, ενώ πέτυχε την παραγωγή αυγών με αυξημένα ποσοστά ω-3 λιπαρών οξέων μέσω της εκτροφής πουλερικών με φύκια και ιχθυέλαια. Μάλιστα, στην αγορά υπάρχουν πλέον και άλλα τρόφιμα εμπλουτισμένα με ω-3 λιπαρά οξέα, όπως χυμοί, αλλαντικά, μαργαρίνες και τυριά

Δημητριακά και ψωμί με φυλλικό οξύ

Το φυλλικό οξύ είναι απαραίτητο για την παραγωγή DNA και τη δημιουργία νέων κυττάρων, ενώ θεωρείται ότι μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.

Στις χώρες που εφάρμοσαν τον υποχρεωτικό εμπλουτισμό του ψωμιού με φυλλικό οξύ παρατηρήθηκε μείωση έως και 50% των γεννήσεων μωρών με νευρολογικά προβλήματα. Παράλληλα, όμως, παρουσιάστηκε και σταδιακή αύξηση των ποσοστών καρκίνου, που, σύμφωνα με πολλούς επιστήμονες, σχετίζεται με την πρόσληψη πολύ μεγάλης δόσης φυλλικού οξέος.

Καλό θα ήταν να έχουμε στο μυαλό μας ότι ένας υγιεινός τρόπος διατροφής, ο οποίος περιλαμβάνει μια ποικιλία τροφίμων από κάθε ομάδα τροφίμων, που παρασκευάζονται με υγιεινό τρόπο, μπορεί να βοηθήσει στην κάλυψη των διατροφικών αναγκών σε θρεπτικά συστατικά και στη μείωση του κινδύνου για διάφορες χρόνιες ασθένειες.

Η προσοχή μας πρέπει να στραφεί σε φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, λιπαρές τροφές σε πρωτεΐνες και γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά λιπαρά ή χωρίς λιπαρά.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα λειτουργικά τρόφιμα ή την ανάπτυξη ενός προγράμματος διατροφής που είναι κατάλληλο για εσάς, βρείτε έναν εγγεγραμμένο διαιτολόγο διατροφολόγο στην περιοχή σας.

Πηγή: https://www.fmh.gr