Coronaphobia -Επιπτώσεις και αντιμετώπιση: Τι κάνουμε την επόμενη μέρα της πανδημίας;

0
110

Η πανδημία COVID-19 έχει αφήσει το βαρύ ψυχικό της αποτύπωμα σε ολόκληρο τον κόσμο. Ειδικότερα στην Ελλάδα η αύξηση των επιπέδων στρες, μοναξιάς και θυμού είναι διπλάσια ή και τριπλάσια συγκριτικά με άλλες χώρες, σύμφωνα με τα πρόσφατα προκαταρκτικά αποτελέσματα της διεθνούς μελέτης COH-FIT, που διερευνά τους παράγοντες που επηρεάζουν την σωματική και ψυχική υγεία σε καιρούς μεταδοτικών λοιμώξεων και περιοριστικών μέτρων.

Το παρατεταμένο άγχος που προκαλεί η αβεβαιότητα, η απώλεια της καθημερινότητας μας, η καραντίνα, η αλλαγή συνηθειών, η επίδραση στην οικονομική σταθερότητα και η απομάκρυνση από τους οικείους, έχει “δημιουργήσει” στη διεθνή επιστημονική κοινότητα μια νέα  ορολογία: Την “Coronaphobia” ή κορωνοφοβία που έχει ουσιαστικά “γεννηθεί” μέσα από την “πανδημία του φόβου” που ζουν πολλοί συνάνθρωποί μας ένα χρόνο τώρα.

Τα παραπάνω επισημαίνει η κ. Άννα Χατζηδημητρίου, ΒΑ, MSc, D. CBT, Ψυχολόγος Υγείας,  Ειδικευμένη στην Ψυχο-ογκολογία και στον Χρόνιο Πόνο, St Thomas & Guy’s Hospital, UK, Διευθύντρια Τμήματος Ψυχολογίας  Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, Ιδρύτρια/Διευθύντρια Κέντρου Ψυχολογίας και Προαγωγής της Υγείας «Live Well – Be Well» και προσθέτει:

«Βρισκόμαστε πλέον στο τρίτο κύμα της πανδημίας του νέου κορωνοϊού, η χρονική διάρκεια της πανδημίας αφήνει μια ψυχική κόπωση, ο εγκλεισμός και το φαινόμενο της «κορωνοφοβίας» επιφέρει έναν μεγάλο αριθμό από βιο-ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις που ποικίλουν ανάλογα πάντα με την κάθε προσωπικότητα του ανθρώπου, την κοινωνικοοικονομική του κατάσταση και το προϋπάρχoν ψυχολογικό του ιστορικό». Οι πιο συχνές επιπτώσεις που έχουν παρατηρηθεί στην διεθνή βιβλιογραφία μετά από ένα χρόνο που επιβαρύνουν τον ψυχισμό μας είναι οι ακόλουθες:

  • Έντονο άγχος, συνεχής ανησυχία, επίμονος φόβος, πανικός,
  • Δυσκολίες στην συγκέντρωση και στον ύπνο
  • Συναισθήματα αγανάκτησης, θυμού, ματαιότητας, απαισιοδοξίας, απώλειας ή πένθους
  • Η αίσθηση να νιώθει κανείς ανήμπορος και αβοήθητος
  • Υπερανάλυση και αρνητικές σκέψεις για το μέλλον
  • Διαταραγμένες διαπροσωπικές, οικογενειακές σχέσεις
  • Αύξηση σε συμπεριφορές όπως στο κάπνισμα, στην κατανάλωση του αλκοόλ και της διατροφής
  • Υπερβολική ή εμμονική ενασχόληση γενικά με το διαδίκτυο/social media/video games
  • Υπερβολική ενασχόληση με τον κορωνοϊό αλλά και γενικά με άλλα θέματα υγείας
  • Υπερβολική έκθεση στην πληροφόρηση από τα media

Την επόμενη μέρα της πανδημίας τα ψυχικά νοσήματα θα έχουν τη μεγαλύτερη αύξηση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Σε  έρευνα του το Centre for Mental Health Forecast αναφέρει ότι στην μετά COVID-19 εποχή, πάνω από 10 εκ. άνθρωποι θα απευθυνθούν για ψυχολογική υποστήριξη. Περίπου1,3 εκ. άνθρωποι που δεν είχαν παρουσιάσει πριν την πανδημία ψυχικά προβλήματα αναμένεται να ζητήσουν βοήθεια για αγχώδεις διαταραχές και 1,8 εκ. είναι πιθανό να απευθυνθούν για θεραπεία της κατάθλιψης. Χαρακτηριστικά αναφέρεται πώς μετά την πανδημία τα ψυχικά νοσήματα θα έχουν την μεγαλύτερη αύξηση που έχει παρατηρηθεί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά.

Γι΄αυτό ήδη αναπτύσσονται από ερευνητικά κέντρα  εξειδικευμένα προγράμματα που αντιμετωπίζουν τις ψυχικές επιπτώσεις της πανδημίας στον ανθρωπο. Ένδειτικά αναφέρουμε το πρόγραμμα που έχει συστήσει το Harvard Medical School: COVID-19 επιπτώσεις και στρατηγικές αντιμετώπισης για το μέλλον.

Ειδικότερα προσφέρονται οι παρακάτω ψυχικές υπηρεσίες για την σφαιρική και πολυπαραγοντική αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών επιπτώσεων της πανδημίας:

  • Ψυχο-εκπαίδευση δεξιοτήτων για την ενίσχυση της ψυχολογικής ανθεκτικότητας, προσαρμοστικότητας, ευελιξίας, τεχνικές θετικής ψυχολογίας, και προσωπικής ανάπτυξης εν μέσω κρίσης.
  • Ψυχο-εκπαίδευση για την διαχείριση συναισθημάτων άγχους, θυμού και την τροποποίηση των αρνητικών σκέψεων, που προκύπτει για το μέλλον και την μετά COVID-19 εποχή.
  • Ψυχο-εκπαίδευση για την τροποποίηση και βελτίωση των συμπεριφορών υγείας, υποστήριξη για την μείωση ή διακοπή καπνίσματος, κατανάλωση αλκοόλ ή την αύξηση βάρους.
  • Ψυχολογική υποστήριξη σε όσους με την έναρξη της πανδημίας αντιμετωπίζουν μετατραυματικό άγχος, καταθλιπτική διαταραχή αλλά και αγχώδεις διαταραχές.
  • Ψυχολογική υποστήριξη για ασθενείς με χρόνια ιατρικά νοσήματα, όπως ογκολογικά, καρδιοαγγειακά, αυτοάνοσα νοσήματα που δυσκολεύονται στην προσαρμογή της νόσου αντιμετωπίζοντας και την ψυχική επιβάρυνση που νιώθουν από την πανδημία.
  • Ανακουφιστική και παρηγορητική ψυχολογική υποστήριξη για το πένθος που αντιμετωπίζουν όσοι έχασαν κάποιον δικό τους άνθρωπο από COVID-19.