Κλινική μελέτη: Προστατεύει το εμβόλιο της φυματίωσης BCG από τη λοίμωξη Covid-19;

0
250

Θα μπορούσε το γνωστό και παλαιό εμβόλιο BCG που γίνεται στα παιδιά και είναι κατά της φυματίωσης  να είναι αποτελεσματικό και στον κορωνοϊό; Σε αυτό το ερώτημα προσπαθούν να απαντήσουν 11 κλινικές μελέτες που “τρέχουν” σήμερα σε πολλές χώρες του κόσμου, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Συντονιστής της μελέτης στη χώρα μας είναι ο Καθηγητής Παθολογίας-Λοιμώξεων Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης στη Δ΄ Παθολογική Κλινική στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ. Ο καθηγητής αναφέρει ότι η συγκεκριμένα μελέτη πραγματοποιείται, σήμερα, σε 12 κέντρα σε όλη την Ελλάδα και απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση στα άτομα που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες και πληρούν τις προϋποθέσεις, να συμμετάσχουν.

Ειδικότερα το εμβόλιο αυτό προκαλεί σημαντική ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος και προσφέρει προστασία στους υπερήλικους από λοιμώξεις του αναπνευστικού, όμως η ειδική προστασία του BCG για τη νόσο COVID-19 δεν έχει ακόμα αξιολογηθεί.

Στο πλαίσιο μίας συνεργασίας της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) με την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Radboud Ολλανδίας, διαπιστώθηκε ότι οι υπερήλικες μπορούν να έχουν σημαντική ωφέλεια.

Η ωφέλεια διαπιστώθηκε σε μία διπλά-τυφλή τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη η οποία είναι υπό δημοσίευση στο περιοδικό Cell.

Στο Πανεπιστήμιο Radboud, ο Καθηγητής Παθολογίας Mihai Netea διεξάγει έρευνα για την προστατευτική δράση του εμβολίου BCG έναντι των λοιμώξεων, κάτι το οποίο αποκαλείται «εκπαιδευόμενη ανοσία»: «Πριν από δύο έτη ξεκινήσαμε τη μελέτη ACTIVATE με σκοπό να μελετήσουμε ανοεμβολιασμός με το BCG μπορεί να προστατεύσει τους ευαίσθητους πληθυσμούς των υπερηλίκων από λοιμώξεις. Νοσηλευόμενοι ασθενείς μεγαλύτεροι από 65 έτη έλαβαν εμβολιασμό με εικονικό εμβόλιο  (placebo) ή με το BCGπριν την έξοδό τους από το νοσοκομείο. Παρακολουθήσαμε τους εμβολιασθέντες για ένα έτος ώστε να διαπιστώσουμε αν το BCGμπορεί να τους προστατεύσει από λοιμώξεις», εξηγεί ο Καθηγητής Netea.

Η έρευνα ξεκίνησε πριν την πανδημία

 Η μελέτη ACTIVATE ξεκίνησε πριν την πανδημία του κορωνοϊού. Στη μελέτη συμμετείχαν 198 υπερήλικες στους οποίους έγινε εμβολιασμός με εικονικό εμβόλιο (placebo) ή με το εμβόλιο BCG πριν το εξιτήριό τους από το νοσοκομείο. Η ολοκλήρωση της παρακολούθησης είχε προγραμματισθεί για τον Αύγουστο 2020, αλλά λόγω της πανδημίας του COVID-19, οι ερευνητές ανέλυσαν τα πρώτα δεδομένα επί 150 ασθενών, τα οποία δημοσιεύονται στο Cell.

Προστατευτική δράση

 Διαπιστώθηκε σημαντική διαφορά: 42,3% από τους υπερήλικες που εμβολιάστηκαν με εικονικό εμβόλιο (placebo) εκδήλωσαν λοίμωξη αντίθετα με όσους εμβολιάσθηκαν με το εμβόλιο BCG από τους οποίους μόνο 25% εκδήλωσαν λοίμωξη.

Επίσης η λοίμωξη εκδηλώθηκε με καθυστέρηση: ο χρόνος εκδήλωσης λοίμωξης ήταν 16 εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό με το εμβόλιο BCG και 11 εβδομάδες με το εικονικό εμβόλιο (placebo). Δε διαπιστώθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες από το BCG.

O Καθηγητής Παθολογίας-Λοιμώξεων Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης και συντονιστής της μελέτης στη Δ΄ Παθολογική Κλινική στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ τονίζει: «Η σημαντικότερη παρατήρηση ήταν ότι το εμβόλιο BCG μπόρεσε να προστατεύσει από τις αναπνευστικές λοιμώξεις: οι υπερήλικες που εμβολιάστηκαν με το BCG είχαν κατά 75% λιγότερες λοιμώξεις του αναπνευστικού από τους υπερήλικες που εμβολιάστηκαν με εικονικό εμβόλιο (placebo)».

Δεν είναι σαφές αν είναι αποτελεσματικό κατά του κορωνοϊού

Αν και η περισσότερη προστασία διαπιστώθηκε για λοιμώξεις του αναπνευστικού ιογενούς προέλευσης, η μελέτη δεν μπόρεσε να διαπιστώσει αν το BCG προστατεύει από τη νόσο COVID-19 λόγω της χαμηλής επίπτωσης της COVID-19 στη διάρκεια της μελέτης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το εμβόλιο BCG είναι απόλυτα ασφαλές όταν δίνεται σε υπερήλικες και ότι τους προστατεύει από λοιμώξεις.

Ο Καθηγητής Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης προσθέτει: «Έντεκα μελέτες διεξάγονται αυτή τη στιγμή σε όλο τον Κόσμο για να διαπιστωθεί η πιθανή προστατευτική δράση του εμβολίου BCG στις ευπαθείς ομάδες κατά της COVID-19. Μία τέτοια μελέτη γίνεται σε 12 κέντρα σε όλη την Ελληνική επικράτεια. Καλούμε τους συμπατριώτες μας που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες να συμμετέχουν (πληροφορίες στην ιστοσελίδα www.sepsis.gr)”.