Τσίμπημα κουνουπιού: Πότε ανησυχούμε;

0
57

Ενοχλητικά αλλά και επικίνδυνα μπορεί να αποβούν τα τσιμπήματα κουνουπιών σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Αν και στους περισσότερους δεν προκαλούν τίποτα παραπάνω από κνησμό, σε ένα ποσοστό ανθρώπων μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα, τόσο λόγω πρόκλησης αλλεργίας όσο και μόλυνσης.

Το τσίμπημα από ένα θηλυκό αιμοβόρο κουνούπι, που είναι το μοναδικό που τσιμπά, μπορεί να γίνει η αιτία εμφάνισης διαφόρων συμπτωμάτων. Όμως, οι ελλιπείς γνώσεις των περισσοτέρων δεν επιτρέπουν την απόδοση της αιτίας στο τσίμπημα, το οποίο μπορεί να έχει προηγηθεί ακόμα και εβδομάδες πριν.

«Ενώ τα αρσενικά είναι ακίνδυνα -τρέφονται μόνο με νέκταρ και νερό- τα θηλυκά κουνούπια αναζητούν και αίμα, προκειμένου να ζήσουν και να γεννήσουν τα αβγά τους. Όταν η προβοσκίδα διεισδύσει στο δέρμα, προκαλούνται συνήθως ήπια συμπτώματα, όπως ένα μικρό ερυθρό εξόγκωμα και κνησμός, τα οποία υποχωρούν εντός του 24ώρου. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας, η επαφή πρέπει να είναι έξι δευτερόλεπτα ή περισσότερο για να προκαλέσει συμπτώματα. Γι’ αυτά, όμως, δεν ευθύνεται το ίδιο το τσίμπημα, αλλά είναι αποτέλεσμα της αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος στα συστατικά που βρίσκονται στο σάλιο του κουνουπιού», μας εξηγεί ο Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

Κάποιοι πιο ευαίσθητοι άνθρωποι παρουσιάζουν έντονη και σοβαρή αλλεργική αντίδραση, η οποία χρήζει ιατρικής βοήθειας. Όσοι πάσχουν από το “σύνδρομο Skeeter, όπως ονομάζεται, εμφανίζουν τοπικό οίδημα και συχνά πυρετό, εντός ολίγων ωρών από το τσίμπημα.

Επίσης μπορεί να παρουσιάσουν μεγάλη περιοχή κνησμού, φλύκταινες στο σημείο ή γύρω από το τσίμπημα και αναφυλαξία -μια σπάνια, απειλητική για τη ζωή κατάσταση που οδηγεί σε πρήξιμο στο λαιμό και συριγμό- αλλά και σήψη. Τα δύο τελευταία συμπτώματα απαιτούν άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

Οι αλλεργικές αντιδράσεις δεν πρέπει να αποτελούν τη μόνη ανησυχία μας. Ένα μολυσμένο κουνούπι μπορεί να εκθέσει το θύμα του ακόμα και σε απειλητικούς για τη ζωή ιούς, όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου και ο ιός Zika ή να προκαλέσει σοβαρές ασθένειες, όπως ελονοσία, εγκεφαλίτιδα και μηνιγγίτιδα, Δάγκειο πυρετό (ο ιός έχει εκριζωθεί από την Ελλάδα) και Κίτρινο πυρετό (δεν υπάρχει στην Ελλάδα).

Ειδικότερα, σε κάποιες περιοχές του κόσμου, τα κουνούπια μεταδίδουν ελονοσία, μια ασθένεια που προκαλείται από το παράσιτο «πλασμώδιο» της ελονοσίας.

Παρότι στη χώρα μας η νόσος εκριζώθηκε το 1974, από το 2009 και μετά παρουσιάζονται σποραδικά κάποια κρούσματα.

Αν και οι περισσότεροι ασθενείς είναι ασυμπτωματικοί, είναι πιθανό να παρουσιάσουν σοβαρή νόσηση ή και να χάσουν τη ζωή τους. Τα κύρια συμπτώματα είναι υψηλός πυρετός, πονοκέφαλος, ρίγος, εφίδρωση και μυαλγία.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου

Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες της δύσης, τα κουνούπια μπορούν να εξαπλώσουν τον ιό του Δυτικού Νείλου. Στο 80% περίπου των ατόμων που μολύνονται, δεν εμφανίζονται συμπτώματα. Στους υπόλοιπους, μπορεί να παρουσιαστούν έντονες αντιδράσεις ή να χάσουν τη ζωή τους. Στα ήπια συμπτώματα περιλαμβάνονται ο πυρετός, ο πονοκέφαλος, ο έμετος και οι σωματικοί πόνοι, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις ο πυρετός είναι υψηλός, ο ασθενής μπορεί να νιώθει μυϊκή αδυναμία, να έχει ρίγη, σπασμούς ή παράλυση, απώλεια της όρασης και σύγχυση.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως τρεις ημέρες έως δύο εβδομάδες μετά από το τσίμπημα, συχνότερα σε άτομα άνω των 50 ετών. Ο ιός του Δυτικού Νείλου μπορεί να οδηγήσει και σε μηνιγγίτιδα, μια δυνητικά θανατηφόρα φλεγμονή του εγκεφάλου.

Από την αρχή της περιόδου 2020, μέχρι τις 27/08/2020, έχουν διαγνωστεί, δηλωθεί και διερευνηθεί 55 κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, εκ των οποίων τα 46 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ, εγκεφαλίτιδα ή/και μηνιγγίτιδα ή/και οξεία χαλαρή παράλυση). Έχουν καταγραφεί 8 θάνατοι σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό, ηλικίας άνω των 66 ετών.

Ο ιος Zika

 Ο ιός Zika ανιχνεύθηκε πρώτη φορά στην Ουγκάντα και κατόπιν εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο. Η χώρα μας περιλαμβάνεται σε εκείνες όπου έχουν αναφερθεί κρούσματα (2017) από άτομα που είχαν ταξιδέψει σε τροπικές χώρες. Ο χρόνος επώασης δεν είναι σαφής, αλλά εκτιμάται ότι δεν ξεπερνά τις μερικές ημέρες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, εξάνθημα, επιπεφυκίτιδα, μυαλγίες και αρθραλγίες, τα οποία διαρκούν έως 7 ημέρες. Δυστυχώς δεν υπάρχει ούτε εμβόλιο ούτε φαρμακευτική προφυλακτική αγωγή.

Τα κουνούπια μπορούν να μεταδώσουν και τον αρμποϊό, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε απειλητική για τη ζωή φλεγμονή του εγκεφάλου (ιογενής εγκεφαλίτιδα). Στην αρχή, τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με γρίπη και μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, κόπωση και λήθαργο, πονοκέφαλο και σύγχυση.

 Όχι ξύσιμο

Εάν ένα κουνούπι σας τσιμπήσει, το πρώτο που πρέπει να κάνετε είναι να μην το ξύσετε, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος δευτερογενούς μόλυνσης  από στρεπτόκοκκο της ομάδας Α και/ή χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο.

Πλύνετε το σημείο με κρύο νερό και σαπούνι και τοποθετήστε πάγο, ώστε να μειωθεί ο κνησμός. Ανακούφιση προσφέρει και μια κρέμα υδροκορτιζόνης ή καλαμίνης. Για τις σοβαρότερες αλλεργικές αντιδράσεις συστήνονται από του στόματος αντιισταμινικά, τοπικές αλοιφές με βενζοκαΐνη και σε περίπτωση αναφυλαξίας αυτοένεση επινεφρίνης.