Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας

0
188

Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι μία σοβαρή οφθαλμοπάθεια, που αποτελεί την κύρια αιτία μη αναστρέψιμης απώλειας της όρασης στα άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών.

Η νόσος βλάπτει την κεντρική όραση και περιορίζει την ικανότητα των ασθενών να διαβάζουν, να γράφουν, να αναγνωρίζουν πρόσωπα. Παρότι, όμως, είναι συχνή και πολύ σοβαρή, υπάρχει σημαντική έλλειψη ενημέρωσης του κοινού γι’ αυτήν, αναφέρει η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (AAO).

«Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι σοβαρή νόσος, καθώς αν δεν γίνει αντιληπτή εγκαίρως μπορεί να πλήξει ανεπανόρθωτα την όραση», λέει ο Χειρουργός-Οφθαλμίατρος δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision και καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU Medical School). «Η προστασία από αυτήν πρέπει να αρχίζει νωρίς στη ζωή, ενώ ζωτική σημασία έχει να γνωρίζουν οι μεσήλικες και ηλικιωμένοι τα συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν ότι έχει αρχίσει η ανάπτυξή της».

Τα πρώιμα συμπτώματά της δεν γίνονται εύκολα αντιληπτά.

Στα αρχικά στάδιά της, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς δεν προκαλεί εμφανείς αλλαγές στην όραση. Όταν εμφανιστούν διαταραχές, όπως παραμορφώσεις και σκοτεινά σημεία στο οπτικό πεδίο, η όραση έχει ήδη πληγεί. Για να διαγνωστεί εγκαίρως, ο καλύτερος τρόπος είναι ο τακτικός, προληπτικός έλεγχος των ματιών. Η ΑΑΟ συνιστά στους υγιείς ανθρώπους να ελέγχονται προληπτικά κάθε 1-2 χρόνια, από την ηλικία των 40 ετών και μετά.

Το οικογενειακό ιστορικό είναι σημαντικό

Αν έχετε οικογενειακό ιστορικό, συζητήστε το με τον οφθαλμίατρό σας. Να έχετε επίσης το νου σας για δυνητικά συμπτώματα, όπως η δυσκολία στην αναγνώριση προσώπων ή/και στην προσαρμογή της όρασης στο χαμηλό φως και το να βλέπετε κυματιστές τις ευθείες γραμμές.

Μπορεί να διασωθεί η όραση των ασθενών

H ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας μπορεί να είναι ξηρού τύπου (ατροφική) ή υγρού τύπου (εξιδρωματική). Η συχνότερη είναι η υγρή μορφή, που αντιπροσωπεύει το σχεδόν 90% των κρουσμάτων. Αν και η απώλεια της όρασης που προκαλούν και οι δύο μορφές είναι μη αναστρέψιμη, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να διασώσει την όραση που έχει απομείνει.

Ορισμένες βιταμίνες μπορεί να επιβραδύνουν τη νόσο

Ένας συνδυασμός αντιοξειδωτικών βιταμινών που ονομάζεται AREDS2, μπορεί να επιβραδύνει την απώλεια της όρασης σε πάσχοντες κυρίως από ξηρού τύπου εκφύλιση στο ένα μάτι. Οι βιταμίνες μπορεί επίσης να μειώσουν τον κίνδυνο να αναπτυχθεί υγρού τύπου ηλικιακή εκφύλιση και απώλεια όρασης στο άλλο μάτι. Ο συνδυασμός περιέχει βιταμίνες C και E, λουτεΐνη, ζεαξανθίνη, ψευδάργυρο και χαλκό. Ωστόσο δεν θεραπεύει την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς, ούτε την αποτρέπει στους υγιείς.

Το κάπνισμα αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο

Το κάπνισμα είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς. Οι καπνιστές έχουν τρεις έως τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να την εκδηλώσουν, σε σύγκριση με τους μη καπνιστές. Μπορεί επίσης να την αναπτύξουν πέντε έως 10 χρόνια νωρίτερα, ενώ το κάπνισμα επιταχύνει και την εξέλιξή της.

Η υγιεινή διατροφή μπορεί να δράσει προστατευτικά

Έχει βρεθεί ότι τρόφιμα πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα ωφελούν σημαντικά την υγεία των ματιών. Το ίδιο και όσα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά συστατικά, όπως η βιταμίνη C, η λουτεΐνη, ο ψευδάργυρος κ.ά. Να τρώτε τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα λιπαρά ψάρια (π.χ. σαρδέλα, τόνο, σολομό κ.λπ.) και συχνά μέσα στην εβδομάδα εσπεριδοειδή (π.χ. πορτοκάλια, μανταρίνια), σπανάκι και άλλα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, μπρόκολο, καλαμπόκι, κολοκύθια.

Η γυμναστική μπορεί να προστατεύσει την όραση

Η άσκηση τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης υγρού τύπου ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς. Μπορεί επίσης να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι μπορεί να δράσει και προληπτικά, μειώνοντας ταυτοχρόνως τον κίνδυνο αναπτύξεως και άλλων οφθαλμοπαθειών όπως το γλαύκωμα και η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.

Τα γυαλιά ηλίου είναι απαραίτητα από μικρή ηλικία

Η καθημερινή χρήση τους προστατεύει τα μάτια από την υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου και το μπλε φως, που μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στον αμφιβληστροειδή χιτώνα των ματιών, ανοίγοντας τον δρόμο στην ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς. Η πιο αποτελεσματική είναι η χρήση από τους από την παιδική ηλικία.