Βηματοδότες εγκέφαλου: Η ηλεκτρική διέγερση δίνει ελπίδες για ασθενείς με βαριές αναπηρίες μετά από εγκεφαλικό

0
505

Περισσότεροι από 100 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, έχουν μείνει ανάπηροι μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Μπορεί να δυσκολεύονται να κινηθούν, να μιλήσουν, να θυμηθούν και να σκεφτούν καθαρά. Αυτές οι αναπηρίες είναι συνέπειες μιας απόφραξης ή ρήξης σε ένα αιμοφόρο αγγείο που διακόπτει τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο. Η διακοπή της παροχής αίματος για ένα μόνο δευτερόλεπτο μπορεί να σκοτώσει 32.000 εγκεφαλικά κύτταρα.

Οι μισοί από τους επιζώντες από εγκεφαλικό είναι μικρότεροι των 70 ετών, όμως οι θεραπευτικές επιλογές για τις βλάβες που είχαν υποστεί ήταν περιορισμένες.

Σήμερα νέες τεχνολογίες, όπως η νευροτροποποίηση – η τεχνική που εφαρμόζει ηλεκτρικό ρεύμα για να διεγείρει τα νεύρα και τα εγκεφαλικά κύτταρα – βοηθούν τους ασθενείς να ανακτήσουν τη λειτουργία τους, σύμφωνα με το επιστημονικό περιοδικό Nature.

«Για ασθενείς με εγκεφαλικό επεισόδιο, η νευροδιαμόρφωση λειτουργεί σαν λίπασμα για τον εγκέφαλο, επιτρέποντας νέες συνδέσεις να βλαστήσουν παρακάμπτοντας την περιοχή του κατεστραμμένου ιστού», λέει ο Δρ. John Hanna,  αγγειακός νευρολόγος στο Overlook Medical Center, μέρος του Atlantic Health System’s Atlantic Ινστιτούτο Νευροεπιστημών στο Νιου Τζέρσεϊ.

« Αυτό βοηθά να σχηματιστούν και να λειτουργήσουν νέες νευρικές συνδέσεις στον εγκέφαλο που με την πάροδο του χρόνου, διορθώνουν τη ζημιά  που έχει προκαλέσει το εγκεφαλικό».

Εξειδικευμένη φροντίδα

Το Overlook, ένα πιστοποιημένο Comprehensive Stroke Center, είναι ένας από τους λίγους παρόχους θεραπείας στις Ηνωμένες Πολιτείες που προσφέρει στους ασθενείς με εγκεφαλικό μια νέα θεραπεία νευροτροποποίησης που βασίζεται στη διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου (VNS). Το πνευμονογαστρικό νεύρο είναι το μακρύτερο κρανιακό νεύρο που μέσω του λαιμού μεταδίδει  πληροφορίες μεταξύ του εγκεφάλου και του υπόλοιπου σώματος.

Η θεραπεία περιλαμβάνει μια συσκευή που εμφυτεύεται κάτω από το δέρμα του θώρακα του ασθενούς. Η συσκευή χρησιμοποιεί ηλεκτρόδια για να διεγείρει το πνευμονογαστρικό νεύρο και να στείλει κατευθυνόμενη ηλεκτρική δραστηριότητα στον εγκέφαλο.

Με απλά λόγια είναι σαν βηματοδότης που στέλνει ρεύμα στον εγκέφαλο.

Ο συνδυασμός αυτών των ασκήσεων διέγερσης και θεραπείας εγκεφαλικού μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση των χαμένων λειτουργιών σε κατεστραμμένα μέρη του εγκεφάλου και στη βελτίωση της λειτουργίας των άνω άκρων.

Ο Ronald Benitez, νευροχειρουργός και επικεφαλής της ενδαγγειακής νευροχειρουργικής στο Overlook, και η ομάδα του εμφύτευσαν τη συσκευή σε δώδεκα ασθενείς που είχαν ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο που προκλήθηκε από φραγμένο αγγείο – ενώ άλλοι περιμένουν τη διαδικασία.

«Έχουμε δει θετικά αποτελέσματα επειδή η συσκευή VNS ενισχύει τη νευροπλαστικότητα, την ικανότητα του εγκεφάλου να αναπτύσσεται και να αναδιοργανώνει τη δομή του. Στη νευροπλαστικότητα, απελευθερώνονται νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο που προάγουν το σχηματισμό νέων νευρικών συνδέσεων.

Οι ασθενείς έχουν ανακτήσει την ικανότητα να εκτελούν καθημερινές λειτουργίες όπως το φαγητό, το γράψιμο και το πλέξιμο. Εκτός από τη βελτίωση της χρήσης των άνω άκρων, παρατηρούμε βελτιώσεις στη λειτουργία των κάτω άκρων και σε ασθενείς που αντιμετωπίζουν προβλήματα κατάποσης» λέει ο Benitez.

Επιλογές θεραπείας επιληψίας

Η επιληψία, που χαρακτηρίζεται από αυξήσεις της ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο που οδηγούν σε επαναλαμβανόμενες κρίσεις, είναι η τέταρτη πιο συχνή νευρολογική πάθηση.

Αυτές οι κρίσεις μπορεί να συμβούν ανά πάσα στιγμή και περιορίζουν την ικανότητα εργασίας, οδήγησης και συμμετοχής σε ορισμένα αθλήματα και δραστηριότητες. Τα διαθέσιμα φάρμακα δεν είναι προσβάσιμα για περίπου το ένα τρίτο όλων των ασθενών.

Η συσκευή RNS μπορεί να εξαλείψει ή να μειώσει σημαντικά την εξάρτηση του ασθενούς από τη φαρμακευτική αγωγή. Μπορεί επίσης να αποτρέψει ή να μειώσει σημαντικά τις επιπτώσεις μιας πλήρους κρίσης, επιτρέποντάς τους να ζήσουν πιο φυσιολογική ζωή.

«Όπως το VNS για ασθενείς με εγκεφαλικό, το RNS σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο στη θεραπεία της επιληψίας, παρέχοντας επιλογές που αλλάζουν τη ζωή στους ασθενείς», προσθέτει ο Benitez. «Βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής στην εξέλιξη της νευροτροποποίησης. Η τεχνολογική πρόοδος κάνει τις συσκευές όλο και μικρότερες και η τεχνητή νοημοσύνη βελτιώνεται συνεχώς στην ερμηνεία δεδομένων και στη βελτιστοποίηση της απόκρισης αυτών των συσκευών».

Οι συσκευές νευροτροποποίησης εμφυτεύονται μόνιμα, γεγονός που καθιστά τη μακροπρόθεσμη παρακολούθηση μια σημαντική πτυχή της φροντίδας του ασθενούς.

Πηγή: https://www.nature.com/articles/d42473-023-00299-y?mvt=i&mvn=c1cf2ed54fc84a729d3ae639b5ed2a58&mvp=NA-NATUCOM-11239458&mvl=Fn-Homepage%20150%20%5BHome%20Layout%20-%20New%20Design%5D