Στοχευμένες θεραπείες και ανοσοθεραπεία το μέλλον στην Ογκολογία.

Η πρόοδος της Ιατρικής μεταμορφώνει τον τρόπο αντιμετώπισης του καρκίνου, βελτιώνοντας το προσδόκιμο ζωής ασθενών οι οποίοι μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα είχαν περιορισμένο ορίζοντα. Στον πυρήνα των αλλαγών βρίσκεται η εξατομικευμένη Ιατρική και η γνώση πως κάθε ασθενής έχει τον δικό του, μοναδικό καρκίνο για τον οποίο χρειάζεται εξειδικευμένη θεραπεία.

Πάνω σε αυτή τη βάση κινείται η ιατρική έρευνα, με τις εξελίξεις στην Ογκολογία να είναι καταιγιστικές. Η ανάγνωση της βιολογίας του καρκίνου και η μοριακή ταυτοποίηση επέτρεψαν πριν από λίγα χρόνια στους επιστήμονες να βρουν τρόπους για να «αφυπνίζουν» το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να επιτίθεται στους καρκινικούς όγκους. Παράλληλα τα τελευταία 20 χρόνια αναπτύσσονται φάρμακα  που στοχεύουν συγκεκριμένους μοριακούς μηχανισμούς, σε όποιο είδος καρκινικού όγκου κι αν βρίσκονται.

Η εκθετική πρόοδος σε αυτές τις 2 ανεξάρτητες κατευθύνσεις άλλαξε την μορφή της Ογκολογίας. Η Ανοσοθεραπεία  επεκτείνεται σε συνεχώς ευρύτερο φάσμα ενδείξεων  και οι στοχευμένες θεραπείες αναδεικνύουν πολύ μικρές υποομάδες ασθενών σε κάθε πάθηση που ωφελούνται από συνεχώς αναπτυσσόμενες στοχευμένες θεραπείες.

Οι θεραπευτικές αυτές προσεγγίσεις είναι κατάλληλες για πολλούς, διαφορετικούς καρκίνους, η πρόγνωση των οποίων έχει πια αρχίσει να αλλάζει ριζικά.

Οι πρόοδοι σε αυτούς τους τομείς και η πολυπαραγοντική συνεργασία στην προσπάθεια αντιμετώπισης του καρκίνου βρέθηκαν πρόσφατα στο επίκεντρο της 8ης Διημερίδας Multidisciplinary Care Discussions in Oncology (MDcON 2020), που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα.

Οι βιοδείκτες

«Η Ογκολογία είναι πλέον μία πολύ διαφορετική επιστήμη, απ’ ό,τι παλαιότερα. Πολλές μορφές καρκίνου έχουν αλλάξει πρόσωπο, γιατί έχει αλλάξει ο τρόπος που προσεγγίζουμε τη νόσο», δήλωσε ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής της Διημερίδας δρ Ηλίας Αθανασιάδης, Παθολόγος – Ογκολόγος, Διευθυντής, Ογκολογική Κλινική, Νοσοκομείο «Μητέρα», Visiting Professor Ογκολογίας, Northwestern University, ΗΠΑ. «Η κλασική προσέγγιση ήταν να αναπτύσσουμε θεραπείες και να θέτουμε νέες ενδείξεις για τις διάφορες μορφές καρκίνου, αναλόγως με την προέλευσή τους από συγκεκριμένο όργανο. Σήμερα, γνωρίζουμε πως οι καρκίνοι που προέρχονται από ένα όργανο είναι στην πραγματικότητα ένα σύνολο από διαφορετικά νοσήματα που χρειάζονται διαφορετικές θεραπείες. Γνωρίζουμε επίσης πως αν στοχεύουμε συγκεκριμένα μοριακά χαρακτηριστικά των όγκων, μπορούμε να τους καταπολεμήσουμε. Ανακαλύπτουμε ολοένα περισσότερα τέτοιου είδους χαρακτηριστικά (βιοδείκτες) και μάλιστα έχουμε τις πρώτες εγκρίσεις φαρμάκων με βάση αυτούς ακριβώς τους βιοδείκτες».

Οι εξελίξεις αυτές δεν σημαίνουν πως αλλάζουν οι κανόνες στην Ογκολογία, αλλά ότι λαμβάνονται ξεχωριστές αποφάσεις για κάθε ασθενή, εντοπίζονται οι πιθανοί στόχοι του καρκινικού όγκου του και χορηγείται το ειδικό φάρμακο γι’ αυτούς.

Για τον καρκίνο του μαστού

Ο διακεκριμένος καθηγητής Ογκολογίας Μαστού στην Ιατρική Σχολή Feinberg του Πανεπιστημίου Northwestern William J. Gradishar, μίλησε για την ανάπτυξη της Ιατρικής Ακριβείας (Precision Medicine) στην αντιμετώπιση του μεταστατικού καρκίνου του μαστού και τις προοπτικές για το μέλλον.

Όπως είπε, έχουν υπάρξει σημαντικές εξελίξεις, με έγκριση ανοσοθεραπείας για τον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού και νέα φάρμακα για τους όγκους με θετικό HER2.

Γυναικολογικοί όγκοι-πνεύμονας

Συζητήθηκαν επίσης οι εξαιρετικές επιτυχίες στους γυναικολογικούς καρκίνους. Ειδικά στον καρκίνο της ωοθήκης οι εντυπωσιακές εξελίξεις αφορούν τους αναστολείς της PARP, που είναι μία ομάδα φαρμάκων που στοχεύουν αποτελεσματικά κατά κύριο λόγο τα κύτταρα που έχουν διαταραχή στον μηχανισμό επιδιόρθωσης των βλαβών του DNA. Έχουν αλλάξει το τοπίο στον καρκίνο της ωοθήκης, ενώ παρουσιάζουν σημαντικά αποτελέσματα σε ασθενείς με άλλες διαγνώσεις, αλλά έχουν κοινό χαρακτηριστικό την αδυναμία διορθώσεως βλαβών του DNA. (Homologous Repair Deficiency, HRD)

Στη διάρκεια του συνεδρίου παρουσιάστηκαν επίσης οι σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα, οι νεότερες εξελίξεις στον τομέα της Ανοσοθεραπείας και η σταδιακή επέκταση των ενδείξεών της σε ολοένα περισσότερους πάσχοντες από κακοήθειες, αλλά και οι κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση των ογκολογικών ασθενών στην εποχή της πανδημίας.