Ο καναπές είναι… επικίνδυνος: Εως 30% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου έχουν όσοι δεν γυμνάζονται

Κάθε χρόνο, 5 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως οφείλονται σε έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, αφού τα μη δραστήρια άτομα παρουσιάζουν 20-30% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από οποιοδήποτε νόσημα. Τα παραπάνω στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ουσιαστικά αποδεικνύουν, για άλλη μια φορά, ότι ο καναπές και η ακινησία είναι αναπηρία και τελικά φέρνει το θάνατο νωρίτερα.

Με αφορμή τη σημερινή παγκόσμια ημέρα φυσικής δραστηριότητας, που ορίστηκε από τον ΠΟΥ το 2002, οι Συντονίστριες της Επιστημονικής Ομάδας «Φυσιολογία και Παθοφυσιολογία του Αναπνευστικού Συστήματος-Πνευμονική Κυκλοφορία-Αποκατάσταση» της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας (ΕΠΕ) Ιωάννα Μητρούσκα, Αφροδίτη Μπούτου και Ροβίνα Νικολέτα  Συντονίστρια εκ μέρους του ΔΣ της ΕΠΕ, παρουσιάζουν τα οφέλη της άσκησης.

Οι συντονίστριες τονίζουν την ανάγκη ενίσχυσης των προγραμμάτων πνευμονικής αποκατάστασης στα δημόσια νοσοκομεία καθώς η πανδημία όξυνε το πρόβλημα στις ευπαθείς ομάδες όπως οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά και καρδιολογικά προβλήματα.

Το μυστικό της γυμναστικής είναι η …συνέπεια  

Τα οφέλη της φυσικής δραστηριότητας και ιδιαίτερα της συστηματικής (π.χ. βάδιση, ποδηλασία, ενασχόληση με αθλήματα) είναι πολυάριθμα και περιλαμβάνουν την βελτίωση της κατάστασης του καρδιοαναπνευστικού και μυοσκελετικού συστήματος, την βελτίωση της λειτουργικής κατάστασης του ατόμου και τον έλεγχο του σωματικού βάρους. Παρά το γεγονός ότι ο ΠΟΥ έχει ορίσει ελάχιστα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας με βάση την ηλικία, τουλάχιστον 1 στους 4 ενήλικες παγκοσμίως δεν τα τηρεί.

Η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας είναι ακόμα πιο έντονη μεταξύ των ασθενών:

-με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα,

–  δύσπνοια

– μυϊκή αδυναμία

– κατάθλιψη.

Τα παραπάνω νοσήματα περιορίζουν συχνά τον ασθενή στο σπίτι, οδηγώντας σε έναν φαύλο κύκλο κακής φυσικής κατάστασης, μειωμένης λειτουργικότητας και επίτασης των συμπτωμάτων του.

Η πανδημία «ακινητοποίησε»  τις ευπαθείς ομάδες

Το τελευταίο έτος, η Πανδημία της COVID-19 και τα αναγκαία μέτρα περιορισμού (lockdown) που επιβλήθηκαν για τον έλεγχο της μετάδοσης του ιού, οδήγησαν σε ακόμα μεγαλύτερο περιορισμό της σωματικής δραστηριότητας, ιδιαίτερα μεταξύ των ευπαθών ομάδων, όπως είναι οι ασθενείς με χρόνιες πνευμονοπάθειες, με δυσμενείς βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία τους.

 Αναγκαία η ενίσχυση των προγραμμάτων πνευμονικής αποκατάστασης

 Ωστόσο η φυσική δραστηριότητα, ακόμα και κάτω από αυτές τις ιδιαίτερες συνθήκες είναι αναγκαία. Φυσικά, όταν αυτή συνδυάζεται με θεραπευτική άσκηση, δηλαδή με εξατομικευμένη, δομημένη και επαναλαμβανόμενη σωματική δραστηριότητα, όπως αυτή που προσφέρει ομάδα εξειδικευμένων επαγγελματιών υγείας στα πλαίσια της πνευμονικής αποκατάστασης, τα αποτελέσματα είναι πολλαπλάσια, με μείωση της συμπτωματολογίας και των παροξύνσεων της νόσου, ελάττωση των ημερών ασθένειας, ενίσχυση της ικανότητας αυτοεξυπηρέτησης και τελικά βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες τα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης έχουν ενταχθεί στο δημόσιο σύστημα υγείας και είναι αναπόσπαστο κομμάτι της θεραπευτικής αντιμετώπισης των ασθενών. Η πνευμονικής αποκατάστασης είναι ένα πλήρες θεραπευτικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει κυρίως φυσική άσκηση (αερόβια και μυϊκής ενδυνάμωσης), φυσικοθεραπεία αναπνευστικού, εκπαίδευση  διαιτολογική αλλά και ψυχολογική υποστήριξη, με σκοπό την βελτίωση της φυσικής και της ψυχολογικής κατάστασης των ασθενών με χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις.

Δυστυχώς στην Ελλάδα αυτά τα προγράμματα λειτουργούν σε ορισμένα μόνο δημόσια ιδρύματα και δεν αποζημιώνονται, με αποτέλεσμα να είναι διαθέσιμα σε περιορισμένο μόνο αριθμό ασθενών. Επομένως τώρα, εξαιτίας των αρνητικών επιπτώσεων της πανδημίας, η ενίσχυση αυτών των προγραμμάτων είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ.