Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών: «Κορωνοϊός και Άνοια»

0
135

Απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα που κάνουν τη ζωή πιο εύκολη  στους ανθρώπους που φροντίζουν ασθενείς με άνοια, δίνει το περιοδικό της Ελληνικής Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών «Κορωνοϊός και Άνοια» στην  ειδική έκτακτη έκδοση του Απριλίου 2020.

Ο οδηγός ενημέρωσης στοχεύει στην κάλυψη διάφορων ανησυχιών, αποριών αλλά και στην ανεύρεση τρόπων διαχείρισης του χρόνου που περνάει ο άνθρωπος με άνοια στο σπίτι και οι περιθάλποντές του.

Την επιστημονική επιμέλεια έχει η Μάγδα Τσολάκη Νευρολόγος – Ψυχίατρος, Καθηγήτρια Νευρολογίας Α.Π.Θ. Διευθύντρια Α’ Νευρολογικής Κλινικής ΑΧΕΠΑ Πρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer. Το τεύχος επιμελήθηκαν οι επαγγελματίες υγείας της Alzheimer Hellas. Hellas: (www.alzheimer-hellas.gr).

Από τα πολύ ενδιαφέροντα θέματα που περιλαμβάνει το έκτακτο τεύχος Απριλίου 2020 επιλέξαμε το άρθρο της Νεφέλη Μάρκου Ψυχολόγος Α.Π.Θ. – Ψυχοθεραπεύτρια με θέμα : «Συχνές ερωτήσεις για τον κορωνοϊό και τα άτομο με άνοια» και το δημοσιεύουμε παρακάτω.

Πού μπορώ να μάθω για δραστηριότητες για να απασχολήσω ένα άτομο με άνοια ώστε να μη βαρεθεί ή απογοητευτεί;

Σκεφθείτε τις δραστηριότητες που πάντα απολαμβάνει ο άνθρωπός σας και προσπαθήστε να βρείτε τρόπους να τις προσαρμόσετε.

Ακόμη και όταν δεν είναι δυνατό να βγούμε έξω και να συναντηθούμε με άλλους ανθρώπους, υπάρχουν τρόποι να κρατήσουμε κάποιον ενεργό και απασχολημένο στις δραστηριότητες που απολαμβάνει.

Αυτό περιλαμβάνει προτάσεις μέσα και γύρω από το σπίτι, καθώς και τη χρήση ψηφιακής τεχνολογίας και δραστηριότητες στο διαδίκτυο (όσο αυτό είναι εφικτό).

 Το άτομο που φροντίζω είναι σε άρνηση σχετικά με τον κορωνοϊό. Τι μπορώ να κάνω;

Η άρνηση αποτελεί μια συνηθισμένη ψυχολογική αντίδραση που βοηθάει κάποιον που προσπαθεί να ανταπεξέλθει σε μια δύσκολη κατάσταση ώστε να μην του προκαλέσει φόβο, κατάθλιψη ή ανησυχία.

Δεν πρόκειται για μία σκόπιμη προσπάθεια να αρνηθεί κάποιος την πραγματικότητα – είναι πιθανό το άτομο να μη γνωρίζει ότι είναι σε άρνηση.

Αν κάποιος δεν αναγνωρίζει αυτό που συμβαίνει, συνήθως δεν έχει νόημα να επαναλαμβάνονται οι ίδιες πληροφορίες με τον ίδιο τρόπο.

Επικεντρωθείτε στο να ακολουθήσετε τους σημαντικούς κανόνες για να κρατήσετε το άτομο με άνοια και τους άλλους ασφαλείς. Δε χρειάζεται απαραίτητα να κατανοήσει τα πάντα για τον κορωνοϊό για να κάνει αλλαγές.

Διατηρήστε κυρίως το πλύσιμο των χεριών, να μη βγει έξω ή να μη δέχεται επισκέπτες. Θα ήταν βοηθητικό να χρησιμοποιήσετε διαφορετικούς τρόπους για να εξηγήσετε την κατάσταση με τρόπο που το άτομο είναι πιο πιθανό να την κατανοήσει.

Για παράδειγμα, μιλήστε για τους «νέους κανόνες της Κυβέρνησης» ή για «τι έχουν πει οι γιατροί». Μερικές φορές οι άνθρωποι είναι πιο πρόθυμοι να δεχτούν συμβουλές από ορισμένα μέλη της οικογένειας, φίλους ή επαγγελματίες. Ζητήστε από το υποστηρικτικό σας δίκτυο – τους φίλους, τα μέλη της οικογένειας και τους γείτονές σας – να ενισχύσουν ευγενικά τις προτροπές για την παραμονή στο σπίτι όταν βλέπουν ή μιλάνε με το άτομο με άνοια.

Τα άτομα με άνοια συχνά ακολουθούν καθορισμένη ρουτίνα. Αν γνωρίζετε την ώρα που είναι πιο δραστήριο ή συνήθως βγαίνει από το σπίτι, εστιάστε τις προσπάθειές σας εκείνες τις ώρες.

Μπορείτε να τοποθετήσετε σημειώματα ή αφίσες για να υπενθυμίσετε στο άτομο να μη βγει. Τα άτομα με άνοια είναι πιθανό να μην εμπιστεύονται εύκολα. Ίσως να αισθάνονται ότι ο λόγος που πρέπει να ακολουθήσουν αυτούς τους κανόνες είναι επειδή δεν είναι τόσο ικανοί όσο ήταν κάποτε.

Παρόλο που το να κρατήσουμε κάποιον ασφαλή μπορεί να είναι αγχωτικό, προσπαθήστε να επικοινωνήσετε μαζί του με τρόπο που δε θα αισθάνεται ότι του επιβάλετε τι να κάνει. Βεβαιώστε του ότι είναι κάτι που όλοι αντιμετωπίζουμε και δεν είναι κάτι συγκεκριμένο για εκείνον. Δεν είναι μόνος!

Μένω στο σπίτι και ανησυχώ για το πώς θα πάρω τρόφιμα. Τι πρέπει να κάνω;

Αρκετά σούπερ μάρκετ προσφέρουν ειδικές ρυθμίσεις για ηλικιωμένους και ανθρώπους που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, πχ. προτεραιότητα στις κρατήσεις για διανομή της παραγγελίας κατ’ Οίκον.

Ελέγξτε τις ιστοσελίδες μεμονωμένων σούπερ μάρκετ ή ζητήστε από κάποιον άλλο να σας βοηθήσει. Επίσης, πολλά σούπερ μάρκετ δίνουν την επιλογή να παραλάβει κάποιος άλλος τα ψώνια για εσάς (μέλος της οικογένειας, φίλος ή γείτονας).

Μπορείτε να τηλεφωνήσετε στο τοπικό σούπερ μάρκετ για να μάθετε περισσότερα σχετικά με αυτό. Τα τοπικά παντοπωλεία μπορούν επίσης να δώσουν προτεραιότητα σε άτομα που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες στην περιοχή τους ή να είναι σε θέση να οργανώσουν τις παραδόσεις.

Θα μπορούσατε να τους καλέσετε. Αναζητήστε τις ομάδες εθελοντών που υπάρχουν στην περιοχή σας, ομάδες από την ενορία της εκκλησίας, το Δήμο ή τη γειτονιά σας. Θα είναι σε θέση να βοηθήσουν τα άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες.

Επικοινωνήστε με τις τοπικές αρχές. Εάν κάποιος προσφερθεί να σας βοηθήσει, θα πρέπει να το κάνει δωρεάν. Δεν πρέπει να ζητήσει οικονομικό αντάλλαγμα.

Μπορώ να βγω έξω αν δεν έχω δικό μου κήπο;

Ναι, επιτρέπεται να βγείτε από το σπίτι για άσκηση. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει στην ανία, το στρες και στο να κρατηθείτε σε κίνηση. Εάν δεν έχετε κήπο, το περπάτημα μπορεί να είναι ένας καλός τρόπος να πάρετε λίγο αέρα και να βελτιώσετε τη διάθεσή σας. Εάν ζείτε με κάποιον, μπορείτε να περπατήσετε μαζί για υποστήριξη.

Προσπαθήστε να αξιοποιήσετε στο έπακρο το περιβάλλον σας, να παρατηρήσετε τα λουλούδια ή τα πουλιά που βλέπετε ή τους ήχους που ακούτε.

Απλά κρατήστε τουλάχιστον δύο μέτρα απόσταση (τρία βήματα) μακριά από τους γύρω σας. Ο λόγος που όλοι πρέπει να μείνουμε στο σπίτι είναι για να σταματήσουμε την εξάπλωση του κορωνοϊού.

Έχω άνοια, τι γίνεται αν η σύζυγός μου νοσήσει από κορωνοϊό;

Εάν η γυναίκα σας παρουσιάσει συμπτώματα, θα πρέπει να μπείτε και οι δύο σε καραντίνα (να παραμείνετε στο σπίτι, να λάβετε ειδικές προφυλάξεις και να μην αφήσετε κανέναν να σας επισκεφτεί).

Επίσης, αυτό σημαίνει ότι κανείς από εσάς δεν πρέπει να επισκεφθεί τα καταστήματα ή το φαρμακείο. Όταν χρειάζεστε τα απαραίτητα, όπως τρόφιμα ή φάρμακα, θα πρέπει να τα παραγγείλετε τηλεφωνικά, ηλεκτρονικά ή να ζητήσετε από κάποιον άλλο να τα αφήσει έξω από το σπίτι σας.

Εάν η σύζυγός σας σάς φροντίζει, μπορεί να είναι χρήσιμο ένα σχέδιο με τους φίλους και την οικογένειά σας, σε περίπτωση που επιδεινωθεί η υγεία της.

Αν χρειάζεστε βοήθεια με δραστηριότητες (όπως πλύσιμο, ντύσιμο ή φαγητό) και δεν υπάρχει κανένας άλλος που να μπορεί να το παράσχει, τότε επικοινωνήστε με την τοπική σας αρχή.

Εάν θεωρείστε «εξαιρετικά ευάλωτος» λόγω και άλλων προβλημάτων υγείας (καθώς και της άνοιας), θα πρέπει να έχετε έρθει σε επαφή με τον γιατρό σας.

Μπορείτε επίσης να εγγραφείτε σε κάποιο πρόγραμμα για βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας για φαγητό, παραδόσεις για ψώνια και πρόσθετη φροντίδα.

Πώς μπορώ να μείνω σε επαφή με τη μητέρα μου τώρα που δε μπορώ να επισκεφθώ την κλινική της;

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να έχετε περιορισμένη επαφή με κάποιον που σας ενδιαφέρει και είστε συνηθισμένοι να βλέπετε τακτικά.

Προσπαθήστε να σκεφθείτε ότι αυτοί οι κανόνες ισχύουν επειδή η κλινική χρειάζεται να προστατεύσει τους ενοίκους της, καθώς και το προσωπικό της.

Μιλήστε με το προσωπικό της κλινικής ώστε να βρείτε τον καλύτερο τρόπο να ενημερώνεστε για τη μητέρα σας ώστε να είστε ήσυχος.

Επειδή είναι πιθανό να είναι πολύ απασχολημένοι, μπορεί να σας ζητήσουν να καλέσετε σε προκαθορισμένη ώρα.

Μπορείτε να επικοινωνείτε με τη μητέρα σας μέσω τηλεφώνου ή μέσω τεχνολογίας όπως το Skype, ανάλογα με το τι είναι διαθέσιμο και εφικτό να γίνει.

Σκεφθείτε να της γράψετε ή να της στείλετε φωτογραφίες ή προσωπικά αντικείμενα, αρκεί να μη την αναστατώσουν.

Πώς μπορώ να βοηθήσω το άτομο με άνοια να καταλάβει ότι πρέπει να μείνει σπίτι;

Αυτή η πανδημία δεν έχει προηγούμενο και είναι πολύ δύσκολο να τη συγκρίνουμε με οτιδήποτε στην πρόσφατη ιστορία. Αυτό καθιστά πολύ δύσκολο να εξηγήσει κανείς την ανάγκη της παραμονής στο σπίτι.

Θα μπορούσατε να τοποθετήσετε ένα σημείωμα υπενθύμισης «Κορωνοϊός – Μένουμε σπίτι». Πολλές από τις συμβουλές εδώ είναι παρόμοιες με αυτές που πρέπει να ακολουθήσετε όταν ένα άτομο με άνοια θέλει να φύγει από το σπίτι και υπό κανονικές συνθήκες, όχι μόνο τώρα στην περίοδο της πανδημίας.

Επομένως υπάρχουν ερεθίσματα ή άλλες αιτίες που το άτομο επιθυμεί να εγκαταλείψει το σπίτι ή λόγοι ή ανάγκες που προσπαθεί να ικανοποιήσει με το περπάτημα. Για παράδειγμα, μήπως εμφανίζει σύγχυση σχετικά με το χρόνο ή σκέφτεται ότι πρέπει να πάει κάπου;

Νεφέλη Μάρκου Ψυχολόγος Α.Π.Θ. – Ψυχοθεραπεύτρια Μετάφραση – Πηγή: Coronavirus: Frequently asked questions (FAQs) από Alzheimer’s Society – United Against Dementia.